Như thường thức thì bao lâu nay, mạng xã hội luôn có cách để biến một tiếng thở dài thành một trào lưu đình đám. Gần đây, câu hỏi cảm thán: “Nếu đời không rực rỡ thì sao?” đã phủ sóng khắp các nền tảng. Khởi nguồn từ dòng trạng thái mang đầy sự chênh vênh của một bạn trẻ làm nghề shipper, câu nói này đã chạm đến “vết thương lòng” của một thế hệ đang kiệt sức vì áp lực đồng trang lứa.
Sự can thiệp đầy ấm áp của travel blogger Khoai Lang Thang đã tạo ra một điểm tựa tinh thần. Anh mượn hình ảnh của thiên nhiên để xoa dịu một tâm hồn đang mệt mỏi: "Nếu em đang mệt, đang rối, chưa biết mình muốn gì, không sao cả... Một ngày nào đó đủ trải nghiệm, em sẽ tự hiểu mình có cần rực rỡ như hoa kia không, hay mình sẽ cần mạnh mẽ, lặng lẽ như bách, như tùng!".
Lời khuyên chân thành ấy lập tức gây bão. Nó đẹp, nên thơ và mang tính chữa lành. Nhưng khi câu nói ấy lọt vào “bộ máy sản xuất nội dung” của mạng xã hội, một góc tối khác bắt đầu lộ diện.
Góc tối từ Sự lãng mạn hóa nỗi đau và áp lực “phải rực rỡ”
Khi “Nếu đời không rực rỡ thì sao?” trở thành một câu đùa, một đoạn nhạc bắt tai, hay một kịch bản (format) để các nhà sáng tạo nội dung đua nhau làm video dập khuôn về sự "biết ơn bình dị", chúng ta vô tình lướt qua nỗi đau thật sự của người đặt câu hỏi ban đầu.
Một người làm nghề shipper – đại diện cho những người lao động phổ thông đang vất vả mưu sinh từng đồng giữa thời buổi kinh tế khó khăn – đặt câu hỏi ấy không phải để làm thơ. Đó là tiếng kêu cứu chìm lấp giữa những tòa nhà chọc trời của đô thị phồn hoa, nơi người ta luôn bị ám ảnh bởi một thứ “tôn giáo” mang tên: Sự thành công rực rỡ.
Giới trẻ ngày nay được nuôi dưỡng trong hệ tư tưởng Hustle Culture (văn hóa hối hả). Mở mắt ra là thấy bạn bè khoe mua nhà, sắm xe, khởi nghiệp nghìn đô trên mạng xã hội. Cái "rực rỡ" bị quy chuẩn thành vật chất, danh vọng và những chuyến du lịch sang chảnh. Góc khuất của trào lưu này chính là nó phản ánh một thế hệ đang bị đè nén đến mức nghẹt thở. Họ bấu víu vào câu hỏi “không rực rỡ thì sao?” như một cách tự huyễn hoặc, tự an ủi để hợp thức hóa sự kiệt quệ của bản thân, trước khi lại tiếp tục lao vào vòng xoáy mưu sinh ngày hôm sau.
Nhưng mạng xã hội chỉ cho phép họ buồn một cách… đẹp đẽ (aesthetic). Người ta hô hào nhau "sống chậm lại", "yêu bản thân", nhưng thực tế mấy ai dám dừng lại khi hóa đơn tiền nhà, tiền điện vẫn réo tên mỗi tháng?
Khi cánh cổng Bệnh viện Chợ Rẫy khép lại những giấc mơ phù phiếm
Giữa lúc mạng xã hội vẫn đang ồn ào với những triết lý lãng mạn về sự "rực rỡ", thì một đoạn video ngắn mười mấy giây xuất hiện, mang theo sức nặng tàn khốc của hiện thực, như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào những mơ mộng viển vông.
Bối cảnh không phải là một quán cà phê lung linh hay một góc phố nên thơ, mà là khuôn viên Bệnh viện Chợ Rẫy – nơi được mệnh danh là "tuyến cuối" của mọi hy vọng, nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết nhiều khi chỉ mỏng như một tờ giấy xét nghiệm.
Trong không gian đặc quánh mùi thuốc sát trùng và sự lo âu thường trực, ống kính điện thoại của một người qua đường vô tình ghi lại hình ảnh một người cha già đang bước đi liêu xiêu, bàn tay nắm chặt lấy tay cô con gái. Rồi đột nhiên, người cha khóc. Những giọt nước mắt nghẹn ngào, uất nghẹn của một người đàn ông có lẽ đã dành cả đời oằn mình gánh vác sương gió, nay lại vỡ vụn trước một bản án vô hình nào đó từ bác sĩ.
Thấy cha rơi nước mắt, mọi sự mạnh mẽ gượng ép của cô con gái cũng sụp đổ. Cô ôm chầm lấy dáng hình đang run rẩy của cha, bật khóc nức nở. Hai tiếng “Ba ơi!” vang lên xé lòng giữa tiếng ồn ào của bệnh viện. Tiếng gọi ấy không có kịch bản, không có âm nhạc chèn thêm, nhưng lại mang một sự bế tắc và tuyệt vọng tột cùng. Nó đâm xuyên qua màn hình, chạm thẳng vào nỗi sợ hãi sâu kín nhất của bất kỳ ai đang làm con. Nhìn vào hai cha con họ, người ta dễ dàng đoán được một sự thật nghiệt ngã: Có lẽ một căn bệnh hiểm nghèo vừa được gọi tên, và thời gian của họ bên nhau đang bắt đầu đếm ngược.
Khoảnh khắc ấy, sự tương phản giữa thế giới ảo và đời thực trở nên cay đắng hơn bao giờ hết
Bên ngoài cánh cổng sắt của bệnh viện kia, người ta vẫn đang cuống cuồng chạy đua với KPI, dằn vặt nhau vì tháng này lương chưa cao, mua chiếc xe chưa đủ sang, hay mải miết đi tìm câu trả lời cho việc “làm sao để đời rực rỡ?”. Nhưng ở bên trong cánh cổng này, khi đứng trước "sự phán xét" của lưỡi hái tử thần, mọi vinh hoa phú quý, danh vọng, hay những nỗi buồn mang tên "đồng trang lứa" đều lập tức trở thành tro bụi.
Ở hàng ghế chờ bệnh viện, không ai quan tâm bạn đang mặc chiếc áo hàng hiệu gì, tài khoản ngân hàng có bao nhiêu số không, hay bài đăng hôm qua của bạn có được nghìn like hay không. Ở đó, người ta sẵn sàng đánh đổi toàn bộ tài sản cả đời tích cóp chỉ để mua lấy một nhịp tim đập đều, một hơi thở không cần ống oxy, hay đơn giản là một ngày cha mẹ không phải quằn quại trong cơn đau thể xác.
Bên dưới đoạn video đẫm nước mắt ấy, giữa muôn vàn lời xót xa thương cảm, một bình luận đã ghim thẳng vào tâm trí người đọc, đập tan mọi ảo vọng về trào lưu mạng xã hội:
"Ở đó mà nếu cuộc đời không rực rỡ thì sao. Sống chỉ cần được sống khỏe mạnh thôi, không bệnh tật là hơn cả rực rỡ rồi".
Có sức khỏe chính là một đặc ân rực rỡ nhất
Chiếc giường đắt nhất thế giới là giường bệnh. Sự tự do xa xỉ nhất không phải là tự do tài chính, mà là nhịp thở đều đặn không cần đến bình oxy.
Câu hỏi “Nếu đời không rực rỡ thì sao?” cuối cùng không phải là một sự trốn chạy, mà là một lời thức tỉnh để ta định nghĩa lại thước đo của hạnh phúc. Chúng ta thường nhìn lên để thấy mình thật nhỏ bé, u tối, nhưng lại quên nhìn xuống để thấy mình đang nắm giữ một “khối tài sản” khổng lồ.
Mỗi buổi sáng thức dậy, thấy nhịp tim còn đập, tay chân còn linh hoạt cử động, đôi mắt còn nhìn thấy ánh mặt trời, và quan trọng nhất là mâm cơm tối vẫn đông đủ người thân không vắng một ai — đó chẳng phải là một phiên bản vô cùng rực rỡ của bạn rồi sao?
Tạm kết
Những thành tựu, tiền bạc, danh vọng, suy cho cùng chỉ là những món trang sức điểm tô thêm cho cuộc đời. Bạn có thể là một bông hoa hồng rực rỡ vươn mình trong nắng, cũng có thể là một cây tùng, cây bách lặng lẽ xanh tươi giữa sương gió. Nhưng dù là hoa hay là cây, điều kiện tiên quyết là bạn phải bám rễ thật sâu vào lòng đất để tồn tại.
Đừng tự đày đọa mình bằng áp lực phải tỏa sáng trong mắt người khác. Trước khi muốn làm một con người vĩ đại, hãy làm một con người khỏe mạnh. Chăm dưỡng hạt giống thể chất và tinh thần của chính mình, bởi vì chỉ khi bạn SỐNG trọn vẹn từng khoảnh khắc bình thường nhất, cuộc đời bạn tự khắc đã tỏa ra một vầng sáng rực rỡ không gì sánh bằng.
